Thực dân Pháp thua đau ở Điện Biên Phủ, rút khỏi nước ta, dân tộc ta lại phải đương đầu với một kẻ thù khác, tàn bạo hơn, giàu mạnh hơn, đó là đế quốc Mỹ. Hội đình Phong Phú lại tiếp tục con đường ủng hộ cho cuộc kháng chiến chống xâm lược.
Đình trở thành “trụ sở” của xã: Cán bộ cách mạng xã trước khi đi công tác các nơi đều tập trung tại đình. Sau khi công tác xong cũng trở về đình trao đổi kinh nghiệm. Cán bộ trên huyện, khu hay xã khác đi công tác qua cũng ghé đình nghỉ đêm. Có thể nói đây là “trạm” tương đối an toàn cho cán bộ cách mạng. Có những lúc, cán bộ tập trung tại đây có khi lên tới 200 người (gồm các ban ngành, cấp bộ khác nhau), họ nằm khắp nơi trên sân đình. Đình Phong Phú còn là nơi tập trung và trú quân, là nơi cung cấp tiền gạo, dầu hôi, thuốc men cho cán bộ cách mạng. Những khi tình hình chiến sự căng thẳng, tài chính khó khăn, cán bộ cách mạng xã-huyện đều trông chờ vào sự đùm bọc của Hội đình. Tiền của dân cúng đình, Hội đình đã đóng góp phần lớn cho cách mạng. Sự đóng góp đó không chỉ đơn thuần là kinh tế mà đây thực sự là cuộc đấu tranh gay go, ác liệt, có khi nguy hiểm cả đến tính mạng.
Đoán biết được Hội đình có liên quan đến cách mạng, năm 1960 ngụy quyền bắt các cụ trong Hội đình, gồm có:
– Cụ Nguyễn Thành Nhơn – Hội trưởng
– Cụ Trương Văn Tập – Kiểm soát viên
– Cụ Trương Minh Thu – Thư ký phụ trách tài chánh
– Phan Văn Dùng – Hội viên
– Nguyễn Văn Trinh – Hội viên
Chúng tra tấn các cụ bằng nhiều hình thức nhằm khai thác cơ sở hoạt động cách mạng. Các cụ quyết không khai, chúng đã giam giữ các cụ mỗi người từ 01 đến 02 năm tù (Đây không phải lần đầu tiên các cụ bị bắt. Năm 1950, cũng những cụ này đã bị bắt về tội là “cơ sở cách mạng”)
Trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, Đình Phong Phú là điểm tập trung lực lượng, từ đó xuất phát tấn công vào các khu vực trọng yếu như Sài Gòn, Chợ Lớn và một số mục tiêu quan trọng khác. Sau các đợt đàn áp quy mô lớn, đối phương đã sử dụng máy bay, xe tăng và vũ khí hạng nặng, phá hủy nhiều cây cổ thụ trong khuôn viên đình và gây hư hại nghiêm trọng cho công trình. Tuy nhiên, tượng thần tại chánh điện vẫn còn nguyên vẹn, càng củng cố niềm tin và sự tôn kính của nhân dân đối với đình.
Năm 1973, tình hình cách mạng có nhiều chuyển biến tích cực. Các cụ Hội đình đã liên hệ với ông Hội đồng Thu là Ủy viên kinh tài Tỉnh trưởng Gia Định, nhờ ông này can thiệp với Châu Văn Tiên – Tỉnh trưởng Gia Định. Châu Văn Tiên đã ký Quyết định buộc hội tề xã phải trả tự do cho Hội đình Phong Phú.
Sau khi cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ đã hoàn toàn thắng lợi, đến thăm đình, chúng ta sẽ được nhìn thấy những vị trí bí mật đã từng nuôi dấu cán bộ cách mạng. Đó là: Hầm bí mật từ trong đình ăn thông ra vườn cao su; hay vị trí bí mật dưới hòn non bộ hoặc trong chánh điện.
Đặc biệt, các cụ trong hội đình đã dành riêng một phòng bên trái đình làm Phòng truyền thống: Ghi danh các liệt sĩ của (ấp) Phong Phú qua hai thời kỳ gồm: 48 người hy sinh trong thời kháng chiến chống Pháp, 84 người hy sinh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ngoài ra, còn có hình ảnh của:
– Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Bá: Người đã từng hoạt động nhiều tại ấp Phong Phú. Anh Nguyễn Văn Bá là xã đội trưởng rồi Huyện đội trưởng; cũng là cháu gọi ông Nguyễn Thành Nhơn – Hội trưởng đình là bác ruột.
– Đại tá Nguyễn Văn Hiển: Người đã từng là thanh niên tiền phong của ấp Phong Phú năm xưa, là con của ông Nguyễn Thành Nhơn.
– (Đại tá) AH. LLVTND Nguyễn Văn Tăng: Là cháu gọi ông Nguyễn Thành Nhơn là bác ruột.
Có thể nói, gia đình ông Nguyễn Thành Nhơn là một gia đình điển hình ở xã Tăng Nhơn Phú (Nay thuộc P. Tăg Nhơn Phú B). Cha làm Hội trưởng Hội đình suốt hai thời kỳ chống Pháp và chống Mỹ. Các con cháu đều theo cách mạng và có những cống hiến xuất sắc.
Ngày 20/10/1976, xã Tăng Nhơn Phú được Hội đồng Chính phủ tặng danh hiệu Anh hùng, vì có thành tích xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Trong niềm vinh dự ấy, quân và dân xã Tăng Nhơn Phú không quên những đóng góp của đình Phong Phú. Một ngôi đình linh thiêng giữ gìn được nề nếp cổ truyền ằ trong một xã Anh hùng, hai yếu tố đó có sự liên quan chặt chẽ không thể tách rời.
Hầm bí mật Đình Phong Phú – TP Thủ Đức, ảnh chụp 2025
(Nguồn: Nhóm nghiên cứu Trường THPT Nguyễn Văn Tăng)